TELKODER tarafından yayımlanan 4 Şubat 2025 tarihli “Elektronik Haberleşme Sektörü Takip Raporu”, Türkiye’deki telekomünikasyon alanındaki mevcut durumu ve yapısal sorunları verilerle ortaya koydu. Raporda gelirlerin seyri, altyapı yatırımları, rekabet düzeyi, sabit-mobil ses trafiği dağılımı, genişbant gelişimi ve kullanıcı giderleri detaylı şekilde incelendi.

Rapora göre, sektörün toplam gelirleri 2023 yılı sonunda 224,54 milyar TL’ye ulaştı. Ancak bu gelirler, enflasyondan arındırıldığında 2003 yılındaki düzeyin altına indi. 2003 yılında yaklaşık 15 milyar TL düzeyinde olan gelirler, 2023 sonunda sabit fiyatlarla 14,79 milyar TL’ye geriledi. 2024’ün üçüncü çeyreğinde sektör gelirleri 113,89 milyar TL olarak gerçekleşirken, sabit fiyatlarla bu tutar 4,5 milyar TL oldu.

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur rekabet düzeyiydi. 2024’ün ikinci çeyreğinde alternatif işletmecilerin pazar payı %8,02 iken, üçüncü çeyrek itibarıyla bu oran %8,89’a çıktı. Ancak Avrupa Birliği ortalamalarına kıyasla hâlâ düşük seviyede kalındığı belirtildi.

Sektörün en büyük iki oyuncusunun toplam piyasa değeri 2008 yılında 22,90 milyar dolar seviyesindeyken, 2024 yıl sonunda 10,15 milyar dolara düştü. Bu durum, sektörün sermaye piyasalarındaki performansının yıllar içinde ciddi şekilde zayıfladığını ortaya koydu.

Fiber altyapı yatırımları alanında ise sınırlı bir artış kaydedildi. 2024’ün ikinci çeyreğinde toplam fiber uzunluğu 576.569 km iken, üçüncü çeyrek sonunda bu uzunluk 588.148 km’ye yükseldi. Genişbant tarafında ise fiber abone oranı aynı dönemler arasında %7,67’den %7,91’e çıktı.

Raporda sabit ses trafiğinin toplam ses trafiğindeki oranı da ele alındı. 2009’da %17,4 olan sabit ses trafiği oranı, 2024’ün üçüncü çeyreğinde %1,54’e kadar geriledi. Bu veri, sabit ses hizmetlerine olan talebin mobil iletişim lehine dramatik şekilde azaldığını gösteriyor.

Ayrıca genişbant uydu internet hizmetlerine dair veriler de raporda yer aldı. 2011 yılından bu yana bu alanda kayda değer bir gelişme olmamışken, 2024 üçüncü çeyreğinde abone sayısında hafif bir artış görüldü.

Tüketici açısından da önemli veriler raporda yer aldı. 2024’ün üçüncü çeyreğinde dört kişilik bir ailenin ortalama yıllık haberleşme gideri 17.166,40 TL olarak hesaplandı. Bu tutarın 3.961,48 TL’si vergilerden oluştu. Bu rakam, bir önceki çeyrekteki 15.226,45 TL’lik toplam giderden yaklaşık %12,7 oranında artış olduğunu gösteriyor.

Veri merkezi işletmeciliği konusunda ise 2024’ün son çeyreğinde kayda değer bir gelişme yaşanmadığı belirtildi. Bu durum, sektörde bulut ve barındırma hizmetlerine yönelik yatırımların hâlâ istenen seviyeye ulaşmadığını gösteriyor.

TELKODER raporu, Türkiye elektronik haberleşme sektöründe büyümenin nominal olarak sürdüğünü ancak yapısal dönüşüm ve rekabet eksikliği gibi alanlarda ciddi sorunların devam ettiğini ortaya koyuyor. Özellikle altyapı yatırımları, alternatif işletmecilerin desteklenmesi ve veri merkezi gibi kritik alanlarda atılacak adımların sektörün sağlıklı gelişimi için gerekli olduğu vurgulanıyor.

Kaynak: https://telkoder.org.tr/wp-content/uploads/2025/02/Sekt%C3%B6r-Takip-Raporu-04.02.2025.pdf